luns, 22 de xuño de 2026

ALDEAS DE MURAS

 Non hai moito que estiven en Muras facendo unha ruta ben fermosa que se pode ver AQUÍ

Hoxe volvín para facer outra ruta e descubrir outras paisaxes sapicadas de arboreda autóctona e de aldeas tradicionais, algunhas delas xa deshabitadas.

Característica da ruta:

Lonxitude: 11km.

Dificultade: moderada porque ten algún tramo no que hai silvas, herba grande, moitos aramados...nós pasamos sen demasiada dificultade pero hai xente que non está acostumada a andar por lugares así.

Ruta circular sen sinalizar. O meu track en WIKILOC

Descripción:

O inicio/fin desta ruta ten lugar xunto á igrexa parroquial de S. Pedro  do S. XVII e construída, parece ser, sobre outra románica do S. XII.

Igrexa de S. Pedro

O que máis chama a atención desta igrexa é a Torre do Campanario exenta, do S. XVIII.
"Una torre exenta es una estructura vertical que se encuentra  aislada o independiente de otros edificios. A diferencia de las torres que forman parte de una construcción principal o están adosadas a ella, esta se erige por sí misma, dejando un espacio libre a su alrededor" (Diccionario de la Lengua española)
Campanario exento da igrexa anterior

Ao pé da igrexa está a que foi a Casa Rectoral. Un veciño díxonos que se vendera.
Antiga Casa Rectoral

Dirixímonos cara á Praza da Galeguidade. No ano 2022 renovouse esta praza.
Praza da Galeguidade

Frente á praza anterior está a Casa do Concello.
Casa do Concello de Muras

Na Praza da Galeguidade colocaron este mesmo ano e este mesmo mes un monumento cunha placa conmemorativa aos represaliados da Guerra Civil. A placa recolle os nomes de 8 persoas asasinadas ao empezar a guerra.
Placa Conmemorativa

Vista xeral da Praza da Galeguidade e o edificio do Concello:

                                                                       Praza da Galeguidade

Imos por estrada uns 600m. ata pillar á dereita:

Rematamos o asfalto na aldea de As Ucheiras, unha aldea da parroquia de Muras, deshabitada.

As Ucheiras

Atravesamos a aldea, que vive un completo silenzo pola falta de habitantes.
As Ucheiras

Despois de As Ucheiras, entramos xa en carreiros e camiños tradicionais nos que imos atopar moitos aramados como o que vemos na seguinte foto:

Camiñamos á sombra de carballeiras.

E entre muros de pedras que delimitan fincas.

Camiños que case ninguén percorre xa, agás algunha persoa (moi poucas) que lles gusta a paz e o illamento destes lugares.

Sabemos moi ben que estamos cerca dalgunha aldea porque estes prados que vemos aparecen rozados.

Que gusto camiñar por lugares así!!


Estamos en Abelaira. Non sabemos se vive aínda alguén aquí. Hai unha casa restaurada e outras abandonadas. Ver, non vimos a naide.

Abelaira

Seguimos por un camiño no que se nota que non está nada pisado...

Deseguida, o camiño salvaxe inicial vaise convertir nun carreiro de mellor andar:

Aínda que, de cando en vez, aparecen atrancos. Os arames pasámolos sen maior dificultade, agachándonos e as carrachas que podan ter os felgos evítanse levando pantalón e camiseta de manga larga ou empregando un repelente para eses bichos.

Paisaxe que nos deixa ver algún claro:

Saimos á estrada LU-P 6602 que atravesamos para pillar un camiño dubidando se sería por aí, porque aparecía en moi mal estado ao principio. Dito camiño vai xusto por detrás da contrucción que se ve á dereita.

Non apetecía nada meterse por este camiño pero non quedaba outra opción se queriamos seguir o percorrido planificado.

O camiño, mellora deseguida:



Unha pequena subida ata a seguinte aldea:


Ximarás é outra aldea deshabitada.
Ximarás

Agora toca ir pola estrada.


Estamos en zona despexada que deixa estas vistas:

Durante algo máis de 1km. toca ir por estrada. O sol xa apreta pero imos todo o tempo á sombra.

Bustelo é outra aldea de Muras á que me acheguei para sacar a foto porque a ruta non pasa  por aquí, senón que torce á esuqerda por un camiño,  nunha curva que está uns metros antes.
Vin un coche pero parecía un lugar deshabitado. 
Bustelo

En Bustelo remata a estrada, así que só hai dúas opcións: voltar para atrás por onde viñemos ou seguir por este camiño. Loxicamente escollemos esta última opción que era ademais a que traiamos no track. Empezamos a subir xa con bastante calor e agora xa non hai sombra. Menos mal que a subida é moi curta.

Estamos a máis de 600m. de altitude, na parte máis alta desta ruta.

Agora empezamos a baixar.

Atopamos o último aramado que sempre hai que deixar igual que estaba.

Por aquí só hai felgos, nada de árbores.

Desembocamos noutro camiño xa con sombra e atopamos este guapo cabaliño.

Saímos á estrada en A Casavella.
A Casavella

A estrada é tranquila e fermosa!

En Casateita, atopamos a Capela de Nosa Señora do Rosario:
Capela de Nosa Señora do Rosario

En Casateita aínda quedan habitantes e, de feito, estivemos falando cunha señora.
Casateita

O municipio de Muras destaca pola súa inmensa riqueza paisaxística, sendo un auténtico paríso de montaña, bosques autóctonos e unha excepcional rede fluvial co Sor e o Eume.

Seguimos pola estrada, a piques xa de chegar ao punto de inicio.

Xa vemos a vila. Deseguida pasaremos ao pé do CEIP "Antía Cal" que só ten ao redor de 20 alumnos e esto é un éxito porque houbo anos anteriores nos que perigou a continuidade do centro escolar xa que tan só había 8 alumnos.

Estamos de novo no punto de inicio! Agora iremos comer uns bocatas á fermosa Área Recreativa de A Veiga, ao pé do Eume.




Blog consultado:
https://galiciapuebloapueblo.blogspot.com/














xoves, 18 de xuño de 2026

RUTA ARQUEOLÓXICA EN ADAI (LUGO)

 Tiña oído falar do Altar de Adai, dolmen de Adai...e ademais que había rutas para chegar ata estes restos arqueolóxicos que pasaban por bosques incribles; así  que fun coñecelos onte luns, 15 de xuño.

Características desta ruta: 

Lonxitude: 8,6 km.

Dificultade: fácil

Ruta circular sen sinalizar. O meu track en WIKILOC

Descripción:

A ruta ten inicio e fin despois de pasar a ponte sobre o Miño en Porto- Meilán, na parroquia de Adai. Nós tivemos un pequeno oco para deixar o coche despois da mencionada ponte, pero só cabe un coche polo que ao mellor é convinte aparcar antes de cruzar a ponte, ao pé da Potabilizadora de Auga de Lugo.

Aparcamos na beira desta estrada, nunha pequena explanada que hai, dende onde saquei esta foto. 

Nesta estrada, aos poucos metros do coche, xa pillamos un camiño á dereita que nos vai levar cerca do Miño.

Rapidamente, o camiño transformase nun carreiro cunha ponte de madeira que se ve ao final da foto:

Entramos nunha fermosa carballeira:

O entorno de Porto Meilán con estes bosques e o río Miño forma parte da Reserva da Biosfera "Terra do Miño".


A Reserva da Biosfera Terras do Miño, é a 2ª máis grande da Península Ibérica e a máis grande de Galicia ocupando o 39% da provincia de Lugo onde abarca 26 municipios.

Gran parte da Reserva está incluída dentro da Rede Natura 2000 e está constituída, fundamentalmente, polos denominados paisaxes de auga e formacións de turbeiras de cobertor no Xistral.


Xa saimos da carballeira a unha paisaxe aberta na que vemos prados.

A paisaxe cambiou pero segue a ser tamén fermosa.

Estamos cerca de poboacións e nótase en que aparecen prados e árbores froiteiras como bastantes nogueiras.

Tamén vemos terras de millo. Estamos non moi lonxe de aldeas como Ferreiros, As Cancelas...

Deseguida imos chegar a unha estrada local.


Son só uns metros por esta estrada ben sombreada:

Deseguida pillamos un camiño á dereita que nos leva a estes prados.

Pillamos este carreiro que ao principio estaba así, despois mellora. Son 200m.  ata desembocar nunha pista ancha.

Seguimos subindo e xa por aquí o calor apreta. aquí predominana os piñeiros e tamén hai bastantes xestas.

O camiño lévanos a este inmenso prado que menos mal que está recén segado...

Sabemos que moi cerca está o Altar de Adai e o track así nolo indica...pero onde?

Non hai un solo sinal, unha pista que nos indique onde está. Semella bastante escondido e os accesos para chegar a el son os das fotos:

O Altar de Adai foi descuberto a finais dos 80 por Juan F. Núñez Jato e Laura Rodríguez Varela e pertence ao conxunto arqueolóxico de Pedra Fita no Monte das Penas do Caldeiro.
Esta contrucción é unha pedra plana con 18 buratos labrados na rocha e é difícil concretar a súa orixe e a súa utilidade.
Os últimos estudos deste lugar din que estamos diante dun recinto vinculado ao mundo funerario, de feito podería ser unha necrópole, un gran santuario prehistórico.

Altar de Adai

A pedra ten no medio dous buratos, un circular e outro rectangular unidos entre si e que non se sabe moi ben para que servían.
Altar de Adai

Outras pedras curiosas que atopamos na zona:


Estamos no punto máis alto da ruta, a 537m. e hai boas vistas:


Abandonamos o prado anterior para pillar este camiño. Á dereita, deseguida temos outro monumento arqueolóxico.


Non vemos ningún sinal ou indicación de por onde ir para chegar ao Corro dos Mouros pero vemos estes sinais nos piñeiros que non van levar ao lugar.


O Corro dos Mouros ou Castrillón ten forma circular e uns 52m. de diámetro. Pénsase que foi un enorme monumento de ritos funerarios. O ano 2025, expertos da USC realizaron sondaxes neste lugar e sacaron á luz máis de 4000 pezas de cerámica. Segundo as probas con carbono 14, foi construído no S. XIII a. C.

                                                                           Corro dos mouros
A partires de aquí, empezamos a baixar.

O Dolmen de Adai está nun prado á beira da estrada. 
Dolmen de Adai

Só quedan uns poucos restos deste dolmen en estado precario. Está formado por 5 ortoastos.

Dolmen de Adai

Imos uns metros pola estrada.

Deixamos a estrada por onde víñamos para introducirnos por outra.

E axiña torcemos á dereita:

Deixamos o camiño anterior e ao mellor non deberiamos facelo porque o carreiro que eleximos nos é o máis practicable para camiñar. Son só uns metros entre felgos e silvas ata que atopamos algo máis arriba o camiño anterior que antes deixamos.

Voltamos pillar o bo camiño.

Desembocamos na estrada que vai á aldea de Adai e decidimos ir por ela ata o final que está moi próximo e o calor xa apreta ben. Non queremos alongar máis  a ruta.

A igrexa de Santa Mª Madanela de Adai é un exemplo de arquitectura relixiosa rural. Está situada no lugar de Vilamaior. Predomina na construcción o uso do granito e a pizarra. A súa fachada é sobria e sinxela e o entorno é moi agradable.
Igrexa de Adai

Como é habitual en Galicia, o cemiterio aparece vinculado á igrexa.
Igrexa de Adai

A igrexa está nun fabuloso entorno que invita a sentarse e descansar.

Ao pé, tamén hai unha fonte.

Ao seguir camiñando pola estrada, vemos a antiga escola de estructura semellante á de outras moitas escolas galegas dos anos 50 do pasado século.

Mirando ao lonxe vemos unha gran masa de arboreda autóctona, porque Lugo ten moi cerca da cidade moito bosque tradicional.

Páxinas web consultadas:

Chegamos oa punto de inicio e como temos moi cerca o Miño, saco unhas fotos dende a ponte.https://patrimonionatural.xunta.gal/es/terras-mino

https://www.galiciamaxica.eu/galicia/altar-de-adai/

https://horariosrezo.es/iglesia/iglesia-de-santa-maria-magdalena-de-adai/