xoves, 22 de outubro de 2026

RUTA CIRCULAR DENDE O BARRAL (MONDOÑEDO)

 Outra ruta no concello de Mondoñedo, que sempre ten percorridos que sorprenden con algo: arboreda autóctona, recónditas aldeas, vistas extraordinarias...neste caso, esta pequena ruta ten algo de todo o anterior.

Características desta ruta:

Lonxitude: 7,6 km.

Dificultade: fácil

Ruta cisrcular sen sinalizar. O meu track en WIKILOC

Descrición:

Partimos dende a capela de S. Antón na aldea de O Barral.  É un templo de planta rectangular con cuberta a dúas augas e unha espadana dun só corpo e un só van sobre a porta principal. A súa construción data probablemente do século XVIII.

Capela de S. Antón

Deseguida nos damos conta de que aquí xa estivemos noutra ocasión, pero cando? Claro! cando fixemos a ruta longa da Auga que pasa por aquí!!!

O Barral é unha pequena aldea que pertence á parroquia de Argomoso.

O Barral
Vistas dende O Barral a 345m. de altitude:

Vistas á aldea de Padín e ao lonxe a Serra da Toxiza:

 Na foto seguinte, Maariz.

Toca ir por estrada compartindo percorrido coa Ruta da Auga.


Alí abaixo, Padín por onde pasa o Camiño Norte de Santiago.

Pasamos ao pé de Supena, aínda que non vemos a aldea que queda tapada polos ribazos que vemos na foto.
Supena

Nun cruce, ao pé de Supena, se imos pola Ruta da Auga temos dúas opcións: atravesar Supena e ir cara á cascada do Salto do Coro ou pillar cara á Cova do Rei Cintolo, que foi o que nós fixemos.

Vemos o Centro de Interpretación das Covas do Rei cintolo.
Centro de Interpretación das Covas.

Nunha curva vemos as pasarelas de madeira que conducen á Cova. Nós seguimos a estrada.
Pasarela cara ás Covas do Rei Cintolo

Atopamos unha vivenda que parece habitada e, de feito, vimos dúas persoas. 

Seguimos pola estrada que nos vai conducir a Pausalido.


Pausalido pertence á parroquia de Santiago de Mondoñedo. É unha ladea moi pequena na que vimos unha rapaciña que nos falou moi agradable.

Pausalido

Dende Pausalido vese ben Vilar, lugar que, coma moitos núcleos da zona, quedou deshabitada polo declive das actividades agrícolas tradicionais. Actualmente, Vilar é un  complexo etnográfico e turístico funcional, visitable e adicado á divulgación da prehistoria.
Aló embaixo, Vilar

Outra vista de Pausalido, unha aldea en total decadencia. Aquí deixamos a ruta da Auga que continua cara a Pacios, Vilar, Supena...
Pausalido

Dende 344 m. de altitude, en Pausalido, así son as vistas.

Rematamos o asfalto e por este camiño seguimos o percorrido. Pregunteille á rapaciña que vimos en Pausalido se tiña saída este camiño e díxome: " si....cara á montaña...pero se non ten saída, poden dar a volta..."

As vistas na subida:

Atopamos varios peches para o gando. Sempre debemos deixalos tal e como os atopamos.

E chegamos a un lugar no que algún día houbo vida en varias vivendas. Están hoxe totalmente en ruinas demostrando que este lugar leva tempo abandonado, en concreto, máis de 40 anos. Estamos en As Invernegas.

     As Invernegas

Outro peche nas Invernegas.

Os únicos seres vivos que vimos nete lugar son esas vaquiñas que pacen nos pastos que rodean o caserío.
Temos que pillar por ese camiño que vemos. Nós despeitámonos un pouco aí e pillamos por algo máis arriba por un carreiro. Deseguida nos decatamos de que íamos mal e baixamos ao camiño ese.


Rematado o camiño anterior, toca baixar por entre eucaliptos.


Estamos en outono e aparecen os cogomelos.


Baixamos por un camiño ancho de monte que ten posta unha alfombra verde...

Estamos chegando a Pausalido (ao pé da casa que atopamos primeiro) e hai outro peche.

Agora imos por esta pista que un día tivo asfalto.

Dende un deteminado punto, vemos Pausalido.

Atopamos un Miradoiro dende o que non se ve nada!!
Miradoiro

Antes de facer un miradoiro haberá que ter en conta que as árbores medran nos montes privados que hai por debaixo do mesmo...
Miradoiro

Xa chegando de novo ao punto de inicio, temos estas vistas.

Xa venos O Barral, onde temos o coche.

martes, 13 de outubro de 2026

REGO DOS CORUXOS (VIVEIRÓ-MURAS)

 Esta ruta xa a fixera hai anos, pouco despois de que a homologasen en 2016. Lembraba unha ruta moi fermosa e hoxe quixen volver facela. Sempre prefiro repetir rutas que valen a pena e me gustaron no seu día que facer outras novas que pouco aporten.

Muras (Comarca da Terra Chá) ten dende logo paisaxes espectaculares, unha prodixiosa natureza que unha non se cansa de admirar.

Características desta ruta:

Lonxitude: 9,7 km.

Dificultade: fácil

Ruta circular ben sinalizada. O meu track en WIKILOC (Sempre considero e eu así o fago que aínda que unha ruta estea ben sinalizada, nunca está demais seguir un track da mesma porque algún poste ou indicador do traxecto puido caer, desaparecer...etc)

Descrición:

Esta ruta ten inicio e fin en Santa Mª do Viveiró. Entre as Serras da Gañidoira e O Xistral, no val alto do río Landro atópase esta parroquia do concello de Muras.

Aparcamos na Praza Cándida Bello, así chamada en honor á esa muller que durante anos rexentou unha casa de comidas moi famosa nesta mesma praza e que pechou hai uns meses.

Praza Cándida Bello en Viveiró

A igrexa de Santa Mª do Viveiró presenta dúas naves, unha delas posterior á outra. Nótase ben que a zona do campanario é máis antiga. É de estilo barroco.
Igrexa de Santa Mª

Na foto seguinte, aspecto actual dunhas casas na praza de Viveiró. Casas antigas de pedra e unha delas con corredor, tan típico en Galicia.
Casas no Viveiró

Vemos o punto oficial de inicio desta ruta, ao pé da praza.

Carteis anunciadores da ruta

Unha vivenda que chamou a miña atención pola inscrición que ten na parte de arriba da fachada e di: "Casa Cabada. Vinos Comidas y Café". 

Casa Guillermo e Pepe foi, durante moitas décadas, o epicentro da vida social e comercial da parroquia do Viveiró (Muras).

Orixinalmente, esta rechamante edificación indiana non naceu só como unha vivenda particular, senón como unha clásica casa-tenda. Na súa planta baixa albergou unha das tabernas e tendas de ultramarinos máis importantes da zona. 
A súa impoñente fachada, mandada construír cun deseño indiano moi superior ao estándar das vivendas rurais da montaña do século pasado, reflicte a prosperidade que tivo ese negocio de ultramarinos na época dourada das feiras rurais de Lugo. Ao igual que ocorreu con Casa Cándida, o despoboamento e o paso dos anos fixeron que o negocio comercial pechase as portas da súa taberna hai tempo, quedando o edificio protexido como unha xoia do patrimonio arquitectónico de Muras.

Casa Guillermo e Pepe

Empezamos a camiñata por asfalto e cruzamos o río Landro por unha ponte.
Ponte sobre o Landro
Unha estrada solitaria e outonal.

Na seguinte foto vemos o lugar de O Pico

O Pico

A estrada non pode ser maís fermosa! Destas só hai en Galicia e Asturias!

Chegamos a un cruce que nos indica que nos faltan 2km. para chegar aos Coruxos.
Cruce, hai que pillar á dereita

Seguimos por asfalto en lixeira subida.


Paisaxes fermosas que atopamos nesta parroquia.

Xa podemos ver Os Coruxos alí ao fondo, nun lugar ben fermoso!
Os Coruxos

No concello de Muras predominan as actividades do sector Primario: agricultura, gandaría e o sector forestal. A gandaría é o que máis vemos nesta ruta.
Sector Primario

A estrada remata aquí, no lugar de Os Coruxos. Podemos atravesar a aldea ou ben pillar este camiño pola parte de arriba.

Esta aldea non ten nada que ver coa que visitamos o ano que fixemos esta ruta anteriormente. Agora está moito máis fermosa, coas vivendas rehabilitadas. Un murés, Manuel Cabada rehabilitou neste lugar unha palleira e un alpendre para transformalos en dous apartamentos turísticos. Contou cunha subvención do Grupo de Desenvolmento Rural (GDR) da Terra Chá.
Os Coruxos

Agora entramos na parte máis fermosa desta ruta:

A vista e a máquina de fotos non descansan!

Atravesamos o Rego dos Coruxos pola ponte de madeira:
Ponte dos Coruxos

E introducímonos nunha fraga á beira do rego das máis fermosas que coñezo. E coñezo unhas cantas!!
Fraga dos Coruxos

Hai bastantes acivros nesta fraga pero o que de verdade abundan, son os carballos.
Fraga dos Coruxos

É unha fraga con mitísima humidade por eso hai tanto musgo nas rochas.
Fraga dos Coruxos

O fermoso e rebuldeiro Rego dos Coruxos! Camiñaremos sempre ao pé del.

Saimos da fraga e estamos na Serra do Xistral.


Imos pisando zonas moi humidas con auga: son as turbeiras do Xistral, como esponxas que reteñen auga e humidade formadas ao longo de millóns de anos. Son depósitos de carbono moi importantes e están catalogadas como Zona de Especial Conservación (ZEC) dentro da  Rede Natura 2000.

Temos que levar coidado de non afundir os pés.

Serra do Xistral

Por unhas poldras (pedras postas no rego para poder cruzar a pé) atravesamos o Rego dos Coruxos e dicímoslle adeus porque non volveremos velo nesta ruta.
Rego dos Coruxos

Atravesamos un pequeno bosquete.

E agora empezamos a subir (é unha subida con pouco desnivel que se leva moi ben) xa inmersos en plena Serra do Xistral.
Serra do Xistral

Greas de cabalos e chovendo ao lonxe...
Serra do Xistral

Tamén a auga chega ata nós e obríganos a poñer os chuvasqueiros pero son unhas pingas aquí no alto, deseguida escampa en canto empezamos a baixar.
Serra do Xistral

Empezando a baixar. Hoxe as panorámicas non se deixan ver moi ben. Nas alturas, chove.
Serra do Xistral

A Serra do Xistral, ao norte da provincia deLugo, non ten montañas de moita altitude (a máxima elevación está no Pico Cadramón con 1056m.) pero a entrada de ventos e nubes directamente so Cantábrico fan desta serra e do seu entorno un lugar duro e inhóspito, onde poucas veces se ve o sol.

A Serra do Xistral destaca sobre todo polas inmensas turbeiras e brezais que hai e que son un dos maiores reservorios de carbono de Europa. Pastan aquí vacas e cabalos en semi liberdade, neste espazo de incalculable valor natural onde nacen tamén os ríos máis importantes da Mariña lucense que van desembocar ao Cantábrico.

Tradicionalmente esta serra foi explotada pola gandaría (vacas e cabalos) que aínda veremos hoxe en abundancia,  no século pasado intentouse a plantación de piñeiros pero non se dan debido á dureza do clima. Actualmente, o gran recurso desta serra é a enerxía eólico e os aeroxeradores están por toda a serra.


Agora o sol deixa que vexamos esta fermosa imaxe:

Xa estamos de novo na parte baixa e a vexetación cambiou.

Pasamos polo lugar de A Xurrosa. Na ida pasamos tamén ao pé deste lugar pero polo lado de abaixo, ao pé da estrada, onde hai outras casas nas que vimos unha sola persoa.
A Xurrosa

Estamos xa moi cerca do final.

 Atopamos este peche para o gando que abrimos e volvemos pechar.

Conectamos coa estrada da ida pola que imos ata o final da ruta durante 1km. aprox..


 Dicir que ao remate desta ruta, fomos xantar ao Bar Petróleo en Roupar que nos quedaba de camiño (hai que desviarse da LU-540 moi pouco) Comemos un menú de domingo por 17€ (20€ con polbo e patacas) moi abundante e con moita variedade a elexir en primeiros e segundos, ademais no prezo tamén se incluía a sobremesa e o café. A atención e a limpeza son exquisitas tamén. Todo un acerto!!

Páxina web consultada:
https://www.elprogreso.es/articulo/a-chaira/mures-habilita-dos-apartamentos-turisticos-lugar-coruxos/202604211505061963880.html