Nesta ruta andiven por cerca do Coto do Cal, unha pequena montaña de 804 m. de altitude situada na Serra da Toxiza e que serve de fronteira entre os concellos de Mondoñedo e Abadín. Non subín ata a cima, queda pendente para outra ocasión. Así e todo, quedoume unha ruta ben chula que desfrutei moito.
Características da ruta:
Lonxitude: 12,8 km.
Dificultade: fácil.
Ruta circular sen sinalizar. O meu track en WIKILOC
Descrición :
O punto de inicio e fin desta ruta é nun cruce do que tamén partín para facer unha ruta pola Serra da Toxiza, está entre as aldeas de Tronceda e Estelo (Mondoñedo), moi preto do cemiterio destas dúas aldeas. Aquí hai sinais da "Ruta Arqueolóxica" e da "Fraga Vella"
 |
| Inicio e fin de ruta |
De frente Estelo, que pertence á parroquia dos Remedios e ten menos de 50 habitantes.
 |
| Estelo |
Empezo a camiñar por unha pista en chao. Á miña esquerda vai o Rego do Cal ben se nota pola diferente e abundante vexetación que vai un río ou un rego.
 |
| Á esquerda, vai o Rego do Cal |
Un pouquiño máis adiante atravesamos o rego anterior. (Por derriba da pista)
 |
| Rego do Cal |
Mirando cara atrás vemos a Serra da Toxiza con algo de néboa nos picos.
Seguimos pola pista ancha e, á dereita, o camiño polo que despois baixarei.
 |
| Á dereita, camiño de volta |
Atopo unhas vacas deitadas no camiño que, ao verme, fuxen cara ao monte.
Fermosa vista de Estelo e a súa contorna.
A ruta, de momento, non ten ningunha dificultade. Camiño por pista ben acondicionada e sen desniveis.
Xa empezan as amoras a madurar. Estas froitas poden proceder de dous xéneros distintos de vexetais con trazos fenotípicos moi dispares entre si:
- Morus, as moreiras, árbores da familia das moráceas.
- Rubus, as silveiras, arbustos espiñentos da familia das rosáceas, especialmente algunhas especies.
- Ambos os dous xéneros botan amoras, porén non son a mesma froita. En total existen máis de 300 especies de amoras diferentes.
- A cor varía conforme a amora vai madurecendo, comezando cun ton abrancazado verdoso pasando ao vermello para finalmente acadar o negro ou púrpura escuro.
- A amora de silveira (x. Rubus), converteuse nunha froita moi popular en pastelaría xa sexa para a preparación de sobremesas, marmeladas, xeleas e, ás veces, zumes, viños e licores. Porén non é a única especie de amora empregada. En Galiza o seu uso industrial aínda non é moi popular.
- Destas últimas, as máis comúns, son as da foto, as amoras das silveiras:
 |
| Amoras madurando |
Os piñeiros que vemos están todos enfermos da banda marrón, unha praga provocada por un fungo que fai que caian as agullas e queden as árbores espidas e acaban por secar. O que me chamou moito a atención foi que o monte está repoboandose el só de acivros que nacen espontaneamente. O solo da Serra da Toxiza xunto co clima húmido e as choivas da zona forman o hábitat ideal para o acivro.
Ao quedar os piñeiros sen follas a luz do sol entra mellor no chan e esto activa as sementes dos acivros.
 |
| Acivros no medio dos piñeiros enfermos |
Onde se ve a frondosa vexetación vai o Rego de Estelo, ao pé da aldea.
 |
| Pena en equilibrio |
 |
| Carballos nacendo entre piñeiros. |
Acivros cheos de froitos
Cando fixen a ruta, que tamén pasaba por aquí, subín ata os eólicos todo pola pista que se ve.
Desta vez, atallei pillando un camiño á dereita.
Estou a subir polo Coto do Canelo.
Peche de arames
Percorro agora esta pista que xa coñezo da ruta da que xa escribín.
Collemos á dereita pasando ao pé da Subestación de Labrada (Abadín)
 |
| Herba de Santiago |
Como se nota que aquí pastan animais! Aínda que non vexo ningún neste momento, nótase no chan, non hai maleza senón herba.
