O VICEDO. RUTA CIRCULAR.

 No concello do Vicedo xa levo feitas 7 rutas e na de hoxe unha gran parte do percorrido xa o coñecía de cando fixen o Camiño Natural do Cantábrico.

Puntos a destacar nesta ruta:

- As praias de Fomento, Os Castelos, Arealonga, Caolín e Vidreiro.

- O Porto de O Vicedo.

- A desembocadura do río Sor formando a ría do Barqueiro.

Características:

Lonxitude: 10, 5 km.

Dificultade: fácil

Ruta circular sinalizada a parte que se corresponde co tramo do C. natural do Cantábrico (metade da ruta) A outra metade, sen sinalizar, xa que a planifiquei eu. O meu track en WIKILOC

 Descripción:

Aparquei no porto de O Vicedo e aí iniciei e finalicei a ruta. 

Porto de O Vicedo

Este porto é pequeno e ten amarrados barcos pesqueiros (poucos) e embarcacións de recreo.

Porto de O Vicedo

O monumento ao Pescador situado no porto foi inaugurado en maio de 1999. É unha escultura dun mariñeiro sobre un pedastal que homenaxea a tódolos pescadores da zona e o seu duro traballo no mar. A estatua foi doada por uns catedráticos de Belas Artes da universidade de Salamanca.

Monumento ao pescador

Vistas dende o porto á vila de O Vicedo.

O Vicedo

A Praia de Fomento é totalmente urbana xa que está ao pé da vila. É unha praia dentro da ría do Barqueiro, polo tanto de augas moi tranquilas.

Praia de Fomento

A marea estaba chea, pero aínda así puiden ir pola beira desta praia ata atopar as escaleiras que se ven na foto.

Esta cheminea son os restos que quedan dunha antiga fábrica de salazón que houbo neste lugar.

No 2025, inaugurouse un novo sendeiro peonil de 395m. que une as praias de  Os Castelos e a de  Fomento, unha actuación que recupera a antiga servidume de paso 

Restos dunha antiga fábrica de salazón

A estructura que vemos na foto foi tamén restaurada no 2025 e formaba parte da antiga fábrica de salazón.

Chamábase fábrica de salazón de Catá ou fábrica do Mexicano. A Xunta está a propoñer que se conserve como BIC (Ben de Interese Cultural)

Este tramo que veño de percorrer non estaba así acondicionado cando eu fixen a ruta do C. Natural do Cantábrico.

Cheminea da antiga fábrica de salazón

Observamos un espiño floreado e imos atopar moitos ao longo deste percorrido.

O  paseo inaugurado o ano pasado, 2025 lévanos pegados ao mar.

Paseo Marítimo

Este outro paseo de pedra é o que existe dende 1999.

Paseo Marítimo

Vistas á rocha furada e ao Barqueiro.

Nesta época , os espiños ou estripeiros (en galego)están en plena floración. Pertence á familia das rosáceas. É unha arboriña espiñenta. Poden ser arbustos ou pequenas árbores de 5–14 m de altura, cunha densa coroa.

Espiños.

A praia dos Castelos ou dos Moledos está rodeada de natureza . En marea alta queda pouca area pero é unha boa alternativa se se quere tranquilidade porque non ten aglomeracións. Hoxe estaba bastante sucia cos restos de troncos, ramas...supoño que no verán a limpan.

Praia dos Castelos ou Moledos.

Seguimos agora uns metros por unha estrada local, onde siguen moi presentes os espiños floreados.

Imos dar a unha baixada para a praia de Arealonga pero non podemos ir por ela porque está alta a marea. Damos a volta para pillar outro acceso.

Acceso á praia de Arealonga

 

Subimos á estrada por este carreiro.

Imos pegados á N- 862 durante uns metros (hai beirarúa e pasarelas de madeira)

A praia de Arealonga é a máis grande do concello, situada na desembocadura do río Sor. É unha praia de augas tranquilas.

Praia de Arealonga

Praia de Arealonga

Á esquerda, Estaca de Bares e á dereita, a Punta das Laxes. (Dende a praia de Area Longa)

Un fermoso paseo entre piñeiros percorre esta praia.

Cunha  lonxitude de 1300 m, é unha praia  grande e abrigada de area blanca e fina, dende a que se ve toda a ría. Conta cun respaldo boscoso e unha zona de paseo que comunica a praia coa desembocadura do río Sor e as famosas tres pontes sobre o mesmo, que axiña veremos.

Está moi preto da vila, polo tanto, poder acceder é cuestión dun corto paseo.

Na foto podemos ver, ao final da praia, unhas grutas de cuarzo blanco.

Ao remate do paseo, atopamos unhas curiosas pedras en círculo e aparellos de exercicios psra adultos.

O estuario que forma o río Sor na súa desembocadura é verdadeiramente fermoso, un lugar idílico no que a máquina non se cansa de sacar fotos.

O Sor formando a ría do Barqueiro e, ao fondo, a vila do mesmo nome.

Praia do Chamadoiro

As tres pontes que cruzan o Sor: a 1ª que vemos é tamén a última en construirse nos anos 80, e polo tanto a máis nova é para a circulación de vehículos na estrada AC-862, outra ponte é a de FEVE Ferrol- Oviedo, segunda en ser construida nos anos 60 e a peonil metálica foi a 1ª das tres que existen, inaugurada en 1901.

As 3 pontes

A praia que se forma aquí, na desembocadura do Sor é a praia do Chamadoiro. En marea baixa ten unha grande extensión de area. Destaca tamén polo seu gran sistema dunar.

Praia do Chamadoiro

A ponte metálica foi a 1ª das tres que existen, inaugurada en 1901 e que enlaza o concello de O Vicedo (Lugo) co de Mañón (A Coruña) A estructura consta de 3 tramos de 48m cada un e no ano 1980 foi cerrado o paso ao tráfico de vehículos porque estaba moi deteriorada. No 2005 foi restaurada e converteuse nunha ponte peonil.

Ponte metálica

En 2005 realizouse unha profunda restauración da estructura que suprimeu os voladizos laterais para peóns, renovou as barandillas de ferro e cambiou o pavimento por vigas de madeira antideslizante. Dende entón leva a vía peonil CP-6410 que une Mañón coa praia de Arealonga, en  O Vicedo.

Ponte metálica

Na foto seguinte, a ponte de FEVE.

Ponte de FEVE

Como quero facer a ruta circular, vou agora pola estrada CP- 6410, durante un tramo, ao pé do río que se ve non sen certa dificultade polos eucaliptos.

Este é o tramo máis feo da ruta, asfalto e eucaliptos.

Vou fixándome en que no medio dos eucaliptos nacen carballos, bidueiros, castiñeiros... no caso da seguinte foto, vese un carballo.

Estas árbores nacen como rexeneración natural e o carballo é a especie máis resistente e común que medra no sotobosque dos eucaliptais, aproveitando a sombra inicial.

Na seguinte foto, bidueiros,  árbore pioneira que brota con facilidade en zonas clareadas ou abandonadas.

Os castiñeiros son  outra especie frondosa autóctona que se adapta ben e compite con éxito co paso do tempo.

O Vicedo pero agora dende outra perspectiva.

O porto ao fondo, a onde teño que chegar.

Paso por diante da Casa da Cultura.

Agora vou alonxarme algo da vila e pasarei polo barrio de Triscornia.

Paso polo Vicedo Vello, supoño que así chamado por ser a parte máis antiga da vila.

O Vicedo Vello

Dende Vicedo Vello baixo por un carreiro acondicionado.

 A praia de Caolín é unha pequena cala fermosísima onde as augas están case sempre tranquilas e son transparentes e moi azuis.

Praia de Caolín

Estas son as ruinas dunha antiga fábrica de salazón. Esta industria remóntase a finais do S. XVIII, consolídase no S. XIX e mantén certa importancia ata o 1º terzo do S. XX. En Galicia o peixe que se empregaba na salazón era maioritariamente a sardiña e a actividade productiva ía entre xaneiro e xuño.

Antiga fábrica de salazón

Vemos unha baliza, que é unha sinalización para a navegación que pode estar na terra (como é este caso) ou no mar. Se teñen luz, acadan menos distancia que os faros e tamén se diferenzan destes en que os faros sempre emiten luz branca e as balizas vermello, verde, amarelo e  azul; excepto as marcas cardinais que son brancas.

Baliza

 A praia de Vidreiro está xa moi cerca do porto de O Vicedo. É unha praia pequena, de augas transparentes e area moi fina.

Praia de Vidreiro

A chegada de novo ao porto, agora polo outro lado.

Porto deportivo

Páxinas web consultadas:

https://www.paxinasgalegas.es/fiestas/

https://amarinaxa.com/es/

https://www.lavozdegalicia.es/

https://turismo.concellodovicedo.org/es/

ESPASANTE (ORTIGUEIRA) RUTA CIRCULAR

 Esta é a 4º ruta que imos realizar no concello de Ortigueira. Un tramo da mesma xa o coñezo debido a que forma parte do último tramo que fixemos do Camiño Natural do Cantábrico. O día hoxe amenazaba con chover e así o fixo. Tivemos chuvia e tamén algo de sol.

Santa Marta de Ortigueira é un concello da provincia de A Coruña e que pertence á Comarca de Ortegal xunto cos concellos de Mañón, Cariño e Cerdido. 

Características desta ruta:

Lonxitude: 11 km.

Dificultade: fácil (excepto as escaleiras de baixada dende o castro de Espasante á praia de Santa Cristina que, se están molladas, esvaran moito.)

Ruta circular sen sinalizar. O meu track en WIKILOC

Descripción:

Estamos en Porto de Espasante,  parroquia de Espasante ou S. Xoán de Espasante dentro do concello de Ortigueira.

A poboación de Espasante concéntrase en dous núcleos importantes, O Porto, que é o núcleo máis importante, onde está o centro de saúde, a farmacia, establecementos hoteleiros e de hostalería, e outro popularmente chamado a Aldea, que agrupa varios lugares ao longo da estrada AC-682 e arredor da igrexa parroquial. Na mesma Aldea, paralela a AC-862, hai unha estación de FEVE que hoxe só funciona como apeadoiro.

Porto de Espasante namoroume cando o coñecín: é unha pequena vila de tradición mariñeira que conta con xoias importantes e fermosas: 3 praias espectaculares; a garita Casa da Vela cunhas vistas espectaculares ao Cabo Ortegal, Espasante e a enseada de S. Antonio; o castro Punta dos Prados...

Empezamos e rematamos esta ruta ao pé da praia de S. Antón onde hai aparcadoiro para deixar os coches (agora, no inverno foi moi doado atopar sitio; no verán xa non sei se haberá tanto porque son aparcadoiros moi pequenos para a cantidade de xente que hai nesta vila nesa estación.)

NOTA: as fotos que se poden ver nesta entrada, pertencen a maioría a ruta descrita e outras pertencen á ruta do Camiño Natural do Cantábrico feita con anterioridade nun día de sol.

 A praia de S. Antón está encravada na parte norte da vila e ten sobre 500m . de lonxitude. É unha praia con tódolos servizos e moi boa calidade de auga por eso recibe a bandeira azul cada ano.

Praia de S. Antón

Pasamos por diante da capela de S. Antón punto de encontro de romaxes de xentes e animais en épocas aínda non moi afastadas.

Capela de S. Antón

Imos de camiño á garita Casa da Vela e vemos á nosa dereita a fermosa enseada de S. Antón coas praias de Mazorgán, Eirón e S. Antón.

Enseada de S. Antón

Vistas da ría de Ortigueira dende a Garita Casa da Vela.

Ría de Ortigueira e Ladrido

Tamén vemos dende o mesmo lugar o Cabo Ortegal e a vila de Cariño.

Cabo Ortegal e vila de Cariño

A Garita ou Casa da Vela está reconstruída e  formaba parte dun sistema defensivo e de vixiancia propio dos S. XVI e XVII en toda esta zona de costa debido aos ataques que sufrían por parte de piratas, sobre todo ingleses.

Garita da Vela

Moi cerca da garita vemos esta outra construcción que parece ter un significado relixioso, non sabemos cal.

Algunha destas garitas costeiras tiñan baterías militares para defenderse. É probable que tamén esta Garita da Vela contara cun destes sistemas que estaría ubicado nun castro que hai máis abaixo.

Garita da Vela

 Unha chimenea que serviría para quentarse nas longas noites de inverno.

Vistas ao Porto de Espasante e á praia da Concha.

Espasante dende a Graita da Vela

Deixamos o asfalto para pillar un camiño que vai á beira do mar.

E chegamos ao Castro Punta dos Prados. É un pequeno poblado ( non esta todo escavado) Está sobre nunha penísula ao igual que a maioría de castros marítimos xa que así aproveitaban as condicións naturais de defensa dos cantís e na zona do istmo, construían as vivendas. Botamos de menos que non haxa nin un solo panel interpretativo.

Castro Punta dos Prados

Vistas dende o castro a Cabo Ortegal e Cariño. A erosión fixo que o tamaño do castro se reducira á metade aprox.

As escavacións realizadas en 2003 permitiron exhumar parte do entramado de estructuras que rodean o monumento con forno.

O castro aproveita as defensas naturais do acantilado, e onde estas non existen, eríxense monumentais defensas artificiais que constan de dúas liñas de muralla de terra e pedra, dous anchos foxos en forma de U e un parapeto exterior. O espazo intramuros queda na aba dunha suave pendente e existe unha rampla que vai dende o foxo ata o cumio do castro.

Castro Punta dos Prados

Entre os obxectos que se puideron recuperar, ademais de tipos cerámicos de man e torno lento, cerámica común romana e sigilatta, crisois con restos de bronce, muíños, pesas, fusaiolas, unha fíbula e un ás de bronce de época imperial, que permitiron unha mellor datación do xacemento, destaca a aparición unha conta de colar de pasta vítrea, oculada, e unha arracada de ouro, que poderían indicar unha primeira ocupación do castro entre os séculos IV e III a. C.

Castro Punta dos Prados

Por unhas escaleiras de madeira  moi esvaradías hoxe ao estar molladas, baixamos e atopamos de súpeto unha pequena praia: trátase da Praia de Santa Cristina ou dos Namorados.

Praia de Santa Cristina

A praia anterior está pegada ao porto. Da importancia do mesmo dá conta o nome da vila, xa que oficialmente chámase S. Xoán de Espasante pero todo o mundo a coñece por Porto de Espasante. Aínda que actualmente se ven moi poucos barcos no seu porto, é unha vila de gran tradición pesqueira.

Porto de Espasante

A praia da Concha, no lado contrario á de S. Antón (Non esquezamos que estamos nunha península) é moi fermosa, o seu nome vén da forma que ten. É unha praia grande e tranquila de area fina e está rodeada dun sistema dunar e dun fermoso paseo

Praia da Concha

Chamaron a nosa atención estas fotos que hai no paseo. Son obra de Mónica Fustes e renden homenaxe aos veciños desta vila. A idea xurdiu durante o confinamento de 2020 e hai un total de 40 retratos cada un co seu nome. Pareceunos unha forma fermosa e moi emotiva de honrar aos seus paisanos.

Fotos no paseo

As dunas protexen a praia da Concha.

Sistema dunar na praia da Concha

Rematado o paseo, cruzamos a área recreativa que se ve ao pé da praia.

A fermosa praia da Concha vista dende o outro extremo e con Cabo Ortegal de fondo:

Praia da Concha

O río Dola desemboca na praia da Concha. Cruzamos a ponte que se ve na foto:

Río Dola

O río Dola foi encauzado no seu tramo final no 2015. Antes, esta zona do Xuncal sufría inundacións.

Río Dola

Agora toca de novo asfalto.

Pillamos á dereita para achegarnos máis á costa facendo un bucle. Despois volveremos pasar por este mesmo punto.

Hoxe o día estivo moi irregular en canto ao tempo, choveu ás veces, quentou algo o sol. Agora mesmo chovía por Cabo Ortegal e Cariño.

Imos tendo unha espectaculares vistas sobre a Illa de S. Vicente e a praia de Morouzos. A illa de S. Vicente está situada na ría de Ortigueira e pertence á parroquia de Luama.

Está  cuberta por unha masa arbórea na súa cara sur, protexida dos embates do Atlántico, mentres a cara norte está cuberta de toxeiras e matogueiras propias do litoral. Cando baixa a marea, a illa queda unida a terra mediante un extenso banco de area. Está nunha paraxe de alto interese ecolóxico polo que a illa, xunto coas marismas que a rodean están protexidas. Segundo menciona Julio Dávila Díaz na súa obra Geografía descriptiva de la comarca de Ortigueira (1931), na Idade Media existiu na illa un pequeno mosteiro nun principio ocupado polos templarios e máis tarde polos franciscanos, do que aínda quedan algúns restos.

Illa de S. Vicente

O Camiño Natural do Cantábrico remata oficiamente aquí, en Ladrido, aínda que penso que nestes últimos tramos debería chamarse xa Camiño Natural do Atlántico porque o Cantábrico rematou xa en Estaca de Bares.

Eu fixen tódolos tramos deste Camiño natural pero rematara en Espasante.

Dentro da ría Ortigueira/Ladrido atopamos  está pequena ría de Ladrido formada pola desembocadura do río Baleo e o seu pequeno embarcadoiro. É un dos humedais máis importantes de Galicia, é un importante refuxio de aves invernantes e migratorias e tamén ten gran riqueza botánica. E tal a súa importancia, que está declarada zona RAMSA (Humidal de Importancia Internacional), ZEPA (Zona de Especial Protección para as Aves) e LIC (Lugar de Importancia Comunitaria)

Río Baleo formando a Ría de Ladrido

Unha imaxe da Virxe do Carme, ao pé da ría. Tódolos anos se celebra aquí unha festa na honra desta Virxe, patroa dos mariñeiros.

O río Baleo formando a ría de Ladrido.

Unha bucólica e femosa imaxe neste día invernal no que tivemos sorte e luceu o sol para fotografar este recuncho.

Ría de Ladrido

A Ría de Ortigueira e Ladrido é un humidal típico de estuario con saída ao mar aberto, nel atópanse amplas extensións de chairas intermareales e vexetación de marismas.

Praia de Morouzos e a ría

Santalla de Ladrido é unha parroquia de Ortigueira moi pequena xa que non chega aos 300 habitantes.

Santalla de Ladrido

Hai constancia dunha igrexa anterior a esta que estaría debaixo da explanada da actual. A que vemos foi reformada nos S. XVIII e XIX polo chamado "cura reloxeiro de Ladrido" que elaborou el mesmo os planos para construir esta nova igrexa moi cerca da anterior. Este cura tiña o seu propio talller de reloxería na rectoral con dous fornos de onde sairían reloxos para o mosteiro de Sobrado dos Monxes, o Palacio Duque de Rivas en Madrid...etc. 

No 2014 reparáronse as fachadas da igrexa e outros elementos da mesma.

Igrexa parroquial de Santalla de Ladrido

Un restaurado lavadoiro e fonte ao pé da igrexa.

En Ladrido pillamos unha pista de terra (con moita lama hoxe debido as chuvias frecuentes todo este outono/inverno)

O outro núcleo importante da parroquia ademais do Porto é popularmente chamado a Aldea e agrupa varios lugares ao longo da estrada AC-682 e arredor da igrexa parroquial. Na mesma Aldea, paralela a AC-862, hai unha estación de FEVE que hoxe só funciona como apeadoiro.

Aldea (o outro núcleo de poboación de Espasante)

Chegando ao remate da pista de terra e desembocando xa na estrada que nos leva ao Porto, vemos a imaxe da vila e a praia da Concha.

Espasante e Praia da Concha

Voltamos a cruzar o río Dola, agora por outra ponte.

E entramos en Porto de Espasante nun momento no que a chuvia volve a ameazar.

Na Praza de S. Antonio, vemos a estatua dun porco, trátase do porco Antón todo un referente e un emblema nesta vila. A historia comenzou hai moitísimos anos cando se decideu rifar un porco para sacar fondos para construir a capela de S. Antón. A idea funcionou tan ben que aínda continua hoxe en día. Tódolos anos se cría un porco de xeito comunitario, chámase sempre Antón e anda ceibo pola vila, come. pasea e ao final sortéase e co diñeiro recaudado oraganízanse as festas patronais.

Praza de S. Antón cun monumento ao famoso porco.

Páxinas web consultadas:

https://gl.wikipedia.org/wiki/Espasante,_Ortigueira

https://patrimoniogalego.net/index.php/6444/2011/10/castro-de-punta-dos-prados/

https://turismodegalicia.org/